عاشق نوشتن و نویسندگی ...

اصول خلاصه‌نویسی

 

شما  جز کسایی هستید که هنگام مطالعه، خلاصه‌برداری کنید. به افردای که موقع خواندن کتاب نت‌برداری می‌کنند؛ فکر کرده‌اید.

گاهی در ادامه مطالبی که مطالعه می‌کنیم. مثالا در صفحه۵۲ اشاره می‌کنند به متنی که در صفحه۳۲ نوشته شده است. به نظرتان شما نکته کلیدی و موضوعی اصلی آن صفحه را به یاد دارید؟!
یا تنها کتاب را ورق زدید و سرگرم خواندن شدید تا بگوئید: «بله من هم این کتاب را خواندم.»
افرادی که در مطالعه، تنها به خواندن متن اکتفا می‌کنند. نسبت به افرادی که، خلاصه‌برداری می‌کنند بازده کمتری دارند. همین امر سبب می‌شود که علاقه به خواندن مطالب را از دست داده و به آن توجه نمی‌کند، تا آن‌ها را به یاد بیاورد.

اهمیت خلاصه‌نویسی

خلاصه‌نویسی و نت‌برداری یکی از قسمت‌های مهم مطالعه است که کمک به‌درک بهتر مطالب می‌باشد و باعث می‌شود تا تمرکز بیشتری داشته‌باشیم.

حتی در اوقات‌فراغات می‌توانید با مرور مطالب خلاصه شده درک کافی از کتاب و مطالب آن را داشته‌باشید. با خلاصه نویسی یعنی شما مطالب را خوب‌ فهمیده‌اید و بسیاری از ابهامات برای شما رفع شده است.

قسمت عمده مطالعه شما باید از روی خلاصه‌نویسان باشد به همین دلیل خلاصه‌نویسی اهمیت زیادی دارد.
خلاصه نویسی باعث می‌شود که شما عمیق‌ترین مطالب را بفهمید و در یادگیری شما موثر می‌باشد.
خلاصه‌نویسی کوتاه‌ترین و ساده‌ترین شکل مطالب است. که در زمان و حجم کم در اختیار شماست.
به شرطی که شما مباحث و مطالب را خوب مطالعه کرده باشید و موارد پراکنده را در یک‌جا جمع‌آوری کنید. تا از پراکنده‌خوانی جلوگیری کنید.

مراحل خلاصه نویسی

  • بررسی اجمالی کتاب ( مرور سرفصل‌ها، درک ماهیت، هدف کتاب )
  • مطالعه پارگراف به پارگراف
  • یادداشت‌برداری و حاشیه‌نویسی از هر پاراگراف
  • مقایسه یادداشت‌ها با متن اصلی با رعایت کلمات‌کلیدی

مزایای خلاصه‌نویسی

  • تمرین پر‌کار قلمی و رشد نویسندگی
  • ایجاد انگیزه برای مطالعه دوباره
  • کمک به‌خاطر سپردن مطالب و یادگرفتن آن‌ها
  • کمک به تمرگز هنگام خواندن کتاب و مقاله

اجزای لازم برای خلاصه‌نویسی

از خلاصه‌نویسی در برگه‌های باطله و پرا‌کنده خود‌داری کنید.
زیرا با افزایش یاد‌داشت‌ها متوجه می‌شوید که مرتب کردن مطالب زمان و انرژی زیادی از شما می‌طلبد و کار خسته کننده است.

داشتن یک دفترچه‌یادداشت یا یک سررسید قدیمی و خودکار برای نت‌برداری، لازمۀ اصلی خلاصه‌نویسی می‌باشد.

فنون خلاصه‌نویسی

  • یادداشت‌برداری
  • حاشیه‌نویسی
  • هایلات کردن جملات و دسته‌بندی و علامت‌گذاری

علامت‌گذاری

زمانی که مطالعه می‌کنید علامت‌گذاری را فراموش نکنید. سریع‌ترین روش برای مطالعه علامت‌گذاری است و نکات مهم را مشخص می‌کند.

اگر در مطالعه جایی که فکر می‌کنید برایتان سوالی باقی مانده است و خوب موضوع را متوجه نمی‌شوید. از علامت ( ؟ ) استفاده کنید.

وقتی احساس می‌کنید که مطالب به نکته مهمی اشاره کرده و پرسش‌خیز است با علامت تعجب ( ! ) مشخص کنید. و وقتی به یک کلمه و عبارت‌کلیدی برخوردید دور آن خط بکشید.

البته در استفاده از علامت‌ها و انتخاب جملاتی که هایلات می‌شوند. زیاده‌روی نکنید چرا که در مطالعه دوباره حوصله‌تان سر می‌رود.

خط کشیدن زیر مطالب

یکی از مرسوم‌ترین روش برای مطالعه، کشیدن خط زیر پاراگراف‌های مهم است. این کار باعث می‌شود که برای مطالعه آتی به این مطالب بیشتر توجه کنیم.

دقت کنید؛ چیزی که هنگام این‌کار باید مد‌نظر قرار دهید. و زیر آن خط بکشید اطلاعات مهم است.
مانند:
نتیجه‌گیری‌های کلی، تعریف‌های کلیدی و جمله‌های اصلی که وظیفه آن‌ها توضیح و تشریح نکات است.

جملات‌کلیدی،نکات‌تستی،… است؛ بدون اینکه به اندیشه اصلی مطالب خدشه‌ای وارد آید.

حاشیه‌نویسی

حاشیه‌نویسی با هدف انتقال مجموعه‌ای از مطالب مهم و خلاصه شده از متنی است که شما مطالعه کرده‌اید. در حاشیه‌نویسی کلیدترین جمله هر پاراگراف را می‌توان استخراج کرد و به زبان ساده‌تر در حاشیه کتاب یاد‌داشت کرد.

در پایان هر پاراگراف این سؤال را از خود بپرسید: « این پاراگراف قصد داشت چه مطلبی را به من بیاموزد؟»

اگر انتقاد یا هر مطالب دیگری که درباب همان موضوع خواندواید در حاشیه‌نویسی خود اعمال کنید. این فرآیند به تمرکز، دقت، حفظ و یادگیری بهتر کمک می‌کند.

دسته‌بندی

دسته‌بندی یکی از دیگر روش‌های مهم در خلاصه‌نویسی می‌باشد. مطالب مختلفی که‌ می‌تواند در یک دسته قرار بگیرد. باید یک‌جا نوشت و آن‌ها را دسته‌بندی کرد.

یاد‌داشت‌برداری

یادداشت‌برداری عبارت‌است‌از: برداشت کلیدی مفاهیم هر مطالب و ثبت آن در دفترچه‌ای جداگانه به شیوه‌ای خاص که در مرورهای آتی کارایی داشته باشد.
باید خلاصه و کلیدی باشد.
تداعی‌گر بودن یاد‌داشت‌هاست.
یاد‌داشت‌ها باید مفید، اما مختصر باشد.

نکات مهم در خلاصه‌نویسی
درنتیجه، هنگام خلاصه‌نویسی نباید از کلمات اضافه استفاده کنیم.
در خلاصه‌نویسی، هرقدر اطلاعات با کلمات و عبارت‌های کوتاه‌تر نقل شود. کارآیی آن بالا‌تر است.

 

منابع:

خلاصه‌نویسی برای رسانه‌ها: امید مسعودی

آشنایی با اصول چیکیده‌نویسی و یادداشت‌برداری

 

 

 

2 پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

مطالب مرتبط