بیاموزیم و بخوانیم

۲:۴۰ ب.ظ ۰۴/آذر/۱۳۹۹

در ظاهر همه ما فکر کردن را به خوبی بلد هستیم. وقتی تصمیماتی را می‌گیریم در تفکر این هستیم که آگاهانه و با هدف برنامه‌ریزی کردیم و مشخص می‌کنیم و ادامه می‌دهیم. اما بعد شگفت‌‌زده و خشمگین می‌شویم چرا که کارمان برعکس شده است. و حتی زبان اخلاقی را که ستایش می‌کنیم، دیگران را رنج می‌دهد و حتی نمی‌فهمیم، چرا؟

آنچه که ارزش آموختن داشته باشد، ارزش خوب آموختن هم دارد و آنچه از همه بیش‌تر ارزش آموختن دارد خود فرآیند آموختن است.
ما در زندگی‌مان تمام چیزهایی را که می‌آموزیم و سعی داریم بهتر درک کنیم و روابط متقابل را عمیق‌تر بفهیم. با تفکر نقاد به آن موضوع‌ها نمی‌پردازیم.
کیفیت زندگی ما مستقیماً تابع کیفیت تفکر ماست. اگر تفکر ما نامتفکرانه و ناآگاهانه باشد، اگر ساز و کارش را نفهمیم، نمی‌توانیم تشخیص بدهیم کجای کارمان معیوب است تا اصلاحش کنیم.

راهکارهای درست خواندن و آموختن

پرسشگر باشید‌‌.
به واسطه پرسیدن سوال با متن کتاب همراه باشید. بدون پرسشگری احتمالاً پی نخواهید برد که چه چیزهایی را می‌دانید و چه‌چیزهایی را نمی‌دانید.

با خواندن و نوشتن، صحبت کردن و گوش دادن فعالانه، آمادگی ذهن‌ورزی را با اندیشیدن ایجاد کنید.

پیوسته دنبال مفاهیم کلیدی باشید
موقع مطالعه در جست‌وجوی ربط‌ها باشید. محتوای هر آموزشی همیشه به شکل نظامی است از اندیشه‌های به هم‌پیوسته، نه فهرستی از آنچه باید به‌خاطر سپرد.

آگاهانه کتاب را بخوانید.
طوطی‌وار کتاب را نخوانید سعی کنید کتابی را بخوانید که به یافته‌های قبلی شما ربط داشته باشد.

به‌جای نویسنده تفکر کنید
کتابی را که می‌خوانید از منظر تفکر آن فکر کنید. کار شما فکر کردن از دریچه‌ی تفکر نویسنده است. مثلاً:( خود را به‌جای نویسنده بگذارید و در نقش او نکات اصلی متن را تضیح دهید.)

منفعلانه مطالعه نکنید
زمان مطالعه و تفکر براساس مفاهیم و اصول بنیادین آن موضوع را در نظر بگیرید. منفعلانه سرگرم کتاب خواندن نباشید. در فکر وانتظار این نباشید که دانش مثل باران توی ناودان می‌ریزد. آنچه که می‌خوانید خود به خود ورد ذهن‌تان خواهد شد. هیچ‌وقت چنین اتفاقی نمی‌افتد.

مفاهیم کلیدی کتاب را بشناسید
سعی کنید مفهموم کلیدی کتاب را خوب و درست متوجه شوید. و در این فکر باشید، آیا می‌توانم متن این کتاب را به‌درستی و با استفاده از مطالب کلیدی برای کسی توضیح دهم.

سوال‌های پی در پی و مدام پرسید.
در تلاش باشید با طرح پرسش‌های مدام برای پر‌ کردن جاهای خالی مطالب را بیاموزید. بعد از پایان خلاصه‌نویسی سعی کنید تفکر و معیار و منطق خود را بررسی کنید.

مهارت شنیداری خود را پرورش دهید.
در تلاش باشید که پیوسته مهارت شنیداری خود را ارزیابی کنید. آیا گوش من برای شنیدن نکته‌های مهم و اصلی تیز می‌باشد. آیا می‌توانم معنای اصطلاحات اصلی را شرح دهم.
کنید.
پیوسته مهارت خود را در خواندن کتاب ارزیابی کنید. آیا کتابی را که برای خواندن برگزیدم فعالانه می‌خوانم. آیا در هنگام خواندن کتاب پرسشی در ذهنم شکل می‌گیرد. آنچه را که می‌دانید و آنچه را که نمی‌دانید از هم تمیز کنید.

تفکر در چهار چوب و در میان رشته‌ها و حوزه‌های مختلف دانش و تجربه شکل می‌گیرد.
اما متاسفانه درمیان ما افراد کمی هستند که در تفکر به یک حوزۀ به‌خوبی آن را یادبگیرند. مثلاً دانشجوی ادبیات داریم به روش ادبی فکر نمی‌کند. شعر شناسی میخوانند اما شاعرانه فکر نمی‌کند. چون به هنگام خوانندن نمی‌داند، چگونه بیندیشد و نه موقع نوشتن نمی‌دانند چگونه از منظر نویسنده فکر کند و نه در هنگام شنیدن قادرند مانند یک شنونده فکر کنیم.
در نتیجه خواننده، نویسنده و شنونده‌ی ضعیفی هستیم. از کلمات و فرض و پندار‌ها استفاده می‌کنیم، اما جامع‌اندیش در مورد انگاره‌ها و درونی کردن معناهای بنیادین را هنوز به‌خوبی بلد نیستیم.

تفکر انتقادی نوعی از تفکرـ‌درباره‌ی هر موضوع، محتوا و حوزه‌ـ‌است. که خود را از طریق تحلیل و ارزیابی قاعده‌مند بهبود می‌بخشد. برای تحلیل باید مؤلفه‌های فکری را شناخت؛ و ارزیابی نیز مستلزم وقوف به معیارهای فکری است.

یک پاسخ به “بیاموزیم و بخوانیم”

  1. Avatar زوربا گفت:

    عالی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

طراحی و پشتیبانی : آسان پرداز